Archive for the ‘Hiểu rõ Tiếng Việt mà không phải học Hán-tự.’ Category

Từ Hán-Việt là gì?

Từ Hán-Việt là gì?
Tác·giả: Đặng Hải Nguyên.

“Từ Hán-Việt” (Chinese-Vietnamese word) là những từ mà Người Việt chúng·ta vay·mượn của Người Trung·hoa, nói đúng hơn là các từ phiên·âm tiếng Quảng·đông, ghi bằng chữ·cái La·tinh và theo·cách Việt Nam, chẳng·hạn các tiếng như “tỉm xắm”, “hủ tíu”, “mì chính”, “xì dầu”, “cản tán”, vv., là những tiếng mà Người Việt·nam phát·âm lơ·lớ hay nhái gần·đúng tiếng Trung·hoa; Người Trung·hoa (Chinese), ngay·cả đứa con·nít, khi nghe chúng·ta nói những tiếng Hán-Việt này, họ hiểu ngay ta nói gì. Đây chính là  “tiếng Hán-Việt” đích·thực. Nói chính·xác hơn, tiếng Hán được đọc theo âm Hán (Quảng·đông) và được Người Việt bê nguyên·si vào ngôn·ngữ Việt. Tiếp tục đọc

Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kanji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

1. Tiếng/từ Hán-Việt theo đúng ý·nghĩa là gì?
2. Tiếng/từ Việt·nồm hay tiếng/từ Nồm là gì? Chúng khác với tiếng/từ Hán-Việt ra·sao?
3. Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Chúng·ta có·thể học-hỏi gì nơi Người Nhật trong việc đưa đất·nước thoát·khỏi vòng kiềm·toả của văn·hoá Hán-tự — Nền văn·hoá nô·dịch đi·kèm·theo thứ chữ ô·vuông mang tính áp·đặt một chiều?

Chúng·ta cần hỏi và học cách đánh·giá văn·hoá Trung·hoa theo cái·nhìn của Người Nhật và cách nhìn, phân·tích cái hay, cái dở của Hán-tự, văn·hoá Trung·hoa theo nhãn·quan khoa·học của người Tây·phương (Western people). Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ do số âm·tiết hạn·hẹp của tiếng Nhật, thế·nhưng, văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa. Người Nhật xem·xét, học-hỏi văn·hoá Trung·hoa bằng một tinh·thần “gần bùn nhưng chẳng hôi tanh mùi bùn” và với thái·độ “kính nhi viễn chi”. Tiếp tục đọc

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

1. Tiếng/từ Hán-Việt theo đúng ý·nghĩa là gì?
2. Tiếng/từ Việt·nồm hay tiếng/từ Nồm là gì? Chúng khác với tiếng/từ Hán-Việt ra·sao?
3. Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt” và gọi các tiếng Hán đã được Việt·hoá với âm·hưởng Việt hoàn·toàn bằng tên mới là “tiếng Việt·nồm” hay tiếng Nồm (post-Nôm), và chữ·viết dùng chữ·cái La·tinh — cách viết khác hoàn·toàn với chữ Trung·hoa (Hán-tự) —để biểu·thị “tiếng Việt·nồm” hay “tiếng Nồm” là “từ Việt·nồm” hay “từ Nồm” (post-Nôm). Tiếp tục đọc

Tìm hiểu nghĩa của các âm·tiết Việt·nồm trong các từ kép: ÂN·CẦN, BỐ·THÍ, ĐÔ·HỘ…

Tìm hiểu nghĩa của yếu tố Hán Việt trong các từ: ÂN CẦN, BỐ THÍ, ĐÔ HỘ…

PGS. TS. LÊ XUÂN THẠI

SUMMARY
The author surveys, explores (via references to the interpretations by some previous authors) and provides satisfactory explanations for a number of words of Chinese origin used in communication in Vietnamese today: ân cần, bố thí, đô hộ, hồn nhiên, hưu trí, Nghệ An, phương phi, truyền lô, trực nhật, vân vi…
ÂN CẦN  Nguyễn Lân giải thích ân (殷) có nghĩa là “chu đáo”, cần (勤) có nghĩa là “gắn bó”. Còn Thiều Chửu thì không giải thích rõ nghĩa của hai yếu tố này. Từ điển yếu tố Hán Việt thông dụng giải thích ân là “chu đáo, quan tâm đến”. Giải thích như Nguyễn Lân và các tác giả Từ điển yếu tố Hán Việt thông dụng là chưa được hoàn toàn chính xác. Ân trong Giáp cốt văn vẽ một người có bụng trướng và một bàn tay cầm kim châm để chữa bệnh. Nghĩa ban đầu của ân là “bệnh nặng”, về sau phái sinh thêm những nghĩa mới là “to lớn”, “sung túc” và từ các nghĩa đó phái sinh nghĩa “tình cảm nồng đậm” tức là “nhiệt tình”. Cần cũng có nhiều nghĩa trong đó có nghĩa là “chu đáo”. Chính vì nghĩa của âncần trong từ ân cần là như vậy nên Hiện đại Hán ngữ từ điển định nghĩa ân cần là “nhiệt tình và chu đáo”.
Tiếp tục đọc

Bảo·tồn kế·thừa và phát·triển di·sản văn·hoá truyền·thống mà học·sinh trung·học không phải học Hán-tự!

Chúng ta có thể bảo tồn, kế thừa và phát triển di sản văn hoá truyền thống ngàn năm của ông bà tổ tiên để lại mà không cần bắt buộc tất cả học sinh trung học đều phải học Hán tự (Chinese character), Nho tự hoặc Nôm tự!

Mọi người Việt đều mong mỏi bảo tồn di sản văn hoá truyền thống ngàn năm của ông bà tổ tiên để lại. Nhưng phải làm gì và làm thế nào? Theo tôi, điều các em học sinh cần được kế thừa, phát huy chính là phần nội dung của những giá trị văn hoá những áng văn xưa, tài liệu văn cổ, những bài học trong sách sử cổ của cha ông ta trong việc giữ nước và xây dựng nước. Hán tự, Nho tự hoặc Nôm tự chỉ là phương tiện. Nội dung, giá trị của các di sản văn hoá mới là quan trọng. Làm sao để các thế hệ sau dễ dàng tiếp cận và thấu hiểu những giá trị văn hóa, lịch sử cổ xưa trong kho di sản này mới là quan trọng. Chữ quốc ngữ viết bằng chữ cái La tinh có thể giữ và làm tròn trọng trách này.  Phải mất nhiều năm “dùi mài kinh sử”, học sinh mới có thể “hiểu đại khái” sách thánh hiền viết bằng thứ chữ cồ này nói gì. Trong khi đó với chữ quốc ngữ, chúng ta cũng có thể đọc và hiểu rõ ràng — nếu được các chuyên gia (expert), các chuyên viên (specialist) giải thích thật cặn kẻ — ông bà xưa nói gì trong thời gian rất ngắn. Thay vì bắt tất cà các em học sinh học và nhớ chữ Hán, hãy dùng thời gian này để các em học những ý tưởng hay trong sách vở, những giá trị cần kế thừa trong kho di sản văn hoá đã được các chuyên gia, các chuyên viên, các học giả Việt học, Hán học… chuyển sang chữ quốc ngữ với đầy đủ mọi chú thích, giải thích tường tận. Học cổ văn xưa bằng quốc ngữ để ôn cố tri tân, học cách thưởng thức những cái hay cũng như tránh những cái dở của thế hệ trước.
Tiếp tục đọc

Cần giảng·dạy từ·ngữ Nho-Việt viết theo dạng La·tinh chứ không phải Hán-tự nhằm giúp các em nói và viết giỏi Tiếng Việt

Cần giảng·dạy từ·ngữ Nho-Việt viết theo dạng La·tinh chứ không phải Hán-tự nhằm giúp các em nói và viết giỏi Tiếng Việt.
Đặng Hải Nguyên

Cần giảng dạy kỹ lưỡng ý nghĩa từ ngữ Nho Việt, cổ văn Nho Việt viết theo dạng La tinh, chứ không phải Hán tự, trong chương trình trung học phổ thông, nhằm giúp các em nói và viết giỏi Tiếng Việt. Phần Nho tự hoặc Hán tự (chinese character) đi kèm, nếu có, chỉ mang tính minh hoạ, đối chiếu, tham khảo, học sinh không phải học, không phải nhớ.

Hán tự (Chinese characters) hay chữ Hán (Chinese script) rất khó học, dễ quên. Số vốn liếng Hán tự học được trong vài giờ mỗi tuần rồi sẽ bị quên vì không sử dụng thường xuyên hoặc không có cơ hội sử dụng. Ngay cả người Trung Quốc chính cống, sử dụng Hán tự mỗi ngày còn quên, huống chi ta ít khi sử dụng nó. Sau khi rời ghế nhà trường, có học sinh cả đời chưa chắc cần đến Hán tự.  Đưa Hán tự vào chương trình giáo dục với tính cách bắt buộc đối với tất cả học sinh trung học phổ thông, là một quyết định mang đến cái lợi quá ít so với cái hại. Muốn học sinh học đền nơi đến chốn, phải dành một thời lượng học Hán tự bằng hoặc hơn thời lượng học Tiếng Việt. Học lơ tơ mơ chẳng ích lợi gì cả. Nhận biết mặt Hán tự đã là khó rồi, học thuộc và nhớ chúng lại càng khó. Từ nhận biết mặt Hán tự đến việc nhớ để có thể tự viết một bài văn bằng Hán tự là một bước đi rất dài. Bản thân tôi, từ nhỏ đã học tiểu học trường Hoa thứ thiệt, viết một bức thư bằng Hán tự còn là cả vấn đề, huống hồ học một vài tiết trong tuần, dở dở ương ương, thầy không ra thầy, thợ chẳng ra thợ. Học viết và nhớ  Hán tự (Chinese character) để nói và viết giỏi Tiếng Việt là một lý do không thuyết phục, là một lãng phí, một phí phạm tài nguyên (nhân lực, vật lực) quốc gia; hơn nữa, chương trình học của học sinh trung học đã đủ nặng.
Tiếp tục đọc