Archive for the ‘Cùng·nhau giữ·gìn sự trong·sáng và sự phong·phú của Tiếng Việt’ Category

Tìm hiểu nghĩa của các âm·tiết Việt·nồm trong các từ kép: ÂN·CẦN, BỐ·THÍ, ĐÔ·HỘ…

Tìm hiểu nghĩa của yếu tố Hán Việt trong các từ: ÂN CẦN, BỐ THÍ, ĐÔ HỘ…

PGS. TS. LÊ XUÂN THẠI

SUMMARY
The author surveys, explores (via references to the interpretations by some previous authors) and provides satisfactory explanations for a number of words of Chinese origin used in communication in Vietnamese today: ân cần, bố thí, đô hộ, hồn nhiên, hưu trí, Nghệ An, phương phi, truyền lô, trực nhật, vân vi…
ÂN CẦN  Nguyễn Lân giải thích ân (殷) có nghĩa là “chu đáo”, cần (勤) có nghĩa là “gắn bó”. Còn Thiều Chửu thì không giải thích rõ nghĩa của hai yếu tố này. Từ điển yếu tố Hán Việt thông dụng giải thích ân là “chu đáo, quan tâm đến”. Giải thích như Nguyễn Lân và các tác giả Từ điển yếu tố Hán Việt thông dụng là chưa được hoàn toàn chính xác. Ân trong Giáp cốt văn vẽ một người có bụng trướng và một bàn tay cầm kim châm để chữa bệnh. Nghĩa ban đầu của ân là “bệnh nặng”, về sau phái sinh thêm những nghĩa mới là “to lớn”, “sung túc” và từ các nghĩa đó phái sinh nghĩa “tình cảm nồng đậm” tức là “nhiệt tình”. Cần cũng có nhiều nghĩa trong đó có nghĩa là “chu đáo”. Chính vì nghĩa của âncần trong từ ân cần là như vậy nên Hiện đại Hán ngữ từ điển định nghĩa ân cần là “nhiệt tình và chu đáo”.
Tiếp tục đọc
Advertisements

Chữ Nôm hay chữ quốc-ngữ mới là thuần Việt?

Chữ Nôm hay chữ quốc ngữ mới là thuần Việt?

“Không thể nói chữ Nôm thuần Việt được, vì chữ Nôm do người Việt vay mượn từ tiếng Hán nên chịu nhiều ảnh hưởng từ nền văn hóa Trung Hoa. Chữ quốc ngữ mới là ngôn ngữ của người Việt”.

Trong khi nhà nghiên cứu văn học Lại Nguyên Ân phủ nhận nguồn gốc của chữ Nôm thì một số ý kiến tại hội thảo về chữ quốc ngữ lại cho rằng đó mới chính là Tiếng Việt thực sự.

“Sẽ rất đáng tiếc khi các ngành, các nghề đều có ngày kỉ niệm còn chữ quốc ngữ thì không!” – Ông Nguyễn Lân Bình chia sẻ.

Tại hội thảo, bên cạnh những vấn đề liên quan đến chữ quốc ngữ, ảnh hưởng của nó đối với đời sống và văn hóa của người Việt, vai trò của nhà tân học, nhà báo, nhà văn Nguyễn Văn Vĩnh trong việc “bắc cây cầu nối hai nền văn minh Đông – Tây” bằng sợi dây ngôn ngữ, các diễn giả Nguyễn Lân Bình, Lại Nguyên Ân, Mai Thành Chung, và nhà sử học Dương Trung Quốc đã đề xuất việc xác lập ngày kỉ niệm Chữ quốc ngữ nhằm tôn vinh ngôn ngữ của dân tộc.

Cần Luật hóa ngôn ngữ Tiếp tục đọc

Về một truyện ngắn trong nước phải “dịch” ra Tiếng Việt

Về một truyện ngắn trong nước phải “dịch” ra tiếng Việt
Song Nguyễn

Cứ tưởng học sinh phổ thông và những người làm các nghề không phải thường xuyên sử dụng ngòi bút mới có trường hợp viết và nói chưa đúng ngữ pháp Việt Nam. Đối với những đối tượng này ta dễ thông cảm về những lỗi trong văn phạm của họ. Đằng này những người coi công việc văn chương là một nghề mà vẫn hành văn sai ngữ pháp; bố cục bài viết (tác phẩm) và cấu tạo câu văn rất rắc rối, khó hiểu; dùng từ không đúng thì thật đáng phàn nàn, chê trách. Đáng nhẽ ra họ càng cần phải gương mẫu trong việc sử dụng nhuần nhuyễn, chính xác tiếng Việt trong các sáng tác của mình mới đúng. Bởi vì những “đứa con tinh thần” ấy của họ có ảnh hưởng (tích cực hoặc tiêu cực) rất sâu rộng trong xã hội. Nếu những sáng tác đó có nội dung phong phú, sâu sắc và văn phong trong sáng thì sẽ có tác dụng tốt, giúp cho nhiều người viết và nói theo đúng các chuẩn mực của tiếng Việt và ngược lại. Nhìn vào tiến trình phát triển của nền văn học hiện đại Việt Nam, chúng ta thấy có nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học đã thực sự lao động nghệ thuật nghiêm túc, đắn đo, trau chuốt từng từ ngữ dùng, từng câu văn, đoạn văn, từng câu thơ… Tiếp tục đọc

Tiếng Việt khó hay dễ, phong·phú hay nghèo·nàn?

Bức xúc
Tác giả: pecheur

Ngày xưa tôi cứ nghĩ là Tiếng Việt không có gì khó, vì đối với tôi cái khó khăn nhất là không biết được chữ nào có dấu hỏi hay dấu ngã thì tôi đã có cách tránh né, mỗi khi viết thay vì bỏ dấu hỏi hoặc dấu ngã rõ ràng, dấu ngã nằm ngang, dấu hỏi thẳng đứng , tôi viết dấu nằm nghiêng, nghĩa là một dấu nằm lưng chừng giữa hai dấu hỏi, ngã, thế là xong, người đọc tự hiểu lấy! Không ngờ từ ngày có máy điện tính, người ta không viết tay nữa, gõ chữ trên bàn phím không có cái dấu lơ lững giữa dấu hỏi và dấu ngã! Bó tay, ân hận đã không chịu học hành đàng hoàng, bây giờ vừa viết vừa tra tự điển!
Tiếp tục đọc