Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kanji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

1. Tiếng/từ Hán-Việt theo đúng ý·nghĩa là gì?
2. Tiếng/từ Việt·nồm hay tiếng/từ Nồm là gì? Chúng khác với tiếng/từ Hán-Việt ra·sao?
3. Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Chúng·ta có·thể học-hỏi gì nơi Người Nhật trong việc đưa đất·nước thoát·khỏi vòng kiềm·toả của văn·hoá Hán-tự — Nền văn·hoá nô·dịch đi·kèm·theo thứ chữ ô·vuông mang tính áp·đặt một chiều?

Chúng·ta cần hỏi và học cách đánh·giá văn·hoá Trung·hoa theo cái·nhìn của Người Nhật và cách nhìn, phân·tích cái hay, cái dở của Hán-tự, văn·hoá Trung·hoa theo nhãn·quan khoa·học của người Tây·phương (Western people). Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ do số âm·tiết hạn·hẹp của tiếng Nhật, thế·nhưng, văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa. Người Nhật xem·xét, học-hỏi văn·hoá Trung·hoa bằng một tinh·thần “gần bùn nhưng chẳng hôi tanh mùi bùn” và với thái·độ “kính nhi viễn chi”.

Chúng·ta có·thể ví·von rằng Người Nhật, họ ăn thức·ăn Trung·hoa có chọn·lọc, chẳng·những vậy, họ còn có được một dạ·dày tốt nên một phần nhỏ chất·bổ·dưỡng do thức·ăn này mang·lại trở thành máu sạch để nuôi sống cơ·thể và bộ·não của họ, phần còn lại trở·thành phân và đi ra ngoài! Người Việt, chúng·ta cũng ăn thức·ăn Trung·hoa… nhưng có dạ·dày không được tốt cho lắm nên… khó nói. Người Nhật luôn hãnh·diện với văn·hoá của họ và không luôn tự hạ mình xem Trung·hoa là “vạn thế sư biểu” như giới sĩ·phu Việt·nam thời·xưa, còn giới trí·thức Việt·nam ngày·nay thì xin nhường lại cho mỗi người tự  suy·nghĩ lấy!

Chúng·ta đã may·mắn thoát·ra khỏi sự kiềm·toả của Hán-tự  — một thứ chữ khó học nhất hành·tinh này — nhưng khác với Người Nhật,  tinh·thần vọng Hán của Người Việt vẫn còn quá nặng·nề được biểu·hiện khá rõ·nét qua các nhà·ngôn·ngữ Việt và các nhà·làm·văn·hoá Việt với đầu·óc Hán-vọng, họ luôn xem chữ·viết ô·vuông và văn·hoá Hán là “khuôn vàng thước ngọc”. Họ là Người Việt (?) sống với tâm·cảnh của Người Hán bảo·thủ của thế·kỷ mà các quốc·gia Đông·phương vừa mới tiếp·xúc với văn·hoá, văn·minh Tây·phương (Western)!?

Có nhiều từ·ngữ, thuật·ngữ của phương Tây (the West) được vay·mượn từ tử-ngữ La·tinh và Hy·lạp nhưng Người·tây·phương (Westerner) — người Tây·phương (Western people) — đều gọi các tiếng vay·mượn này là “word” hay “English word” nhưng không luôn miệng gọi đó là từ Latin-English, từ Greek-English, vv., như cách chúng·ta thường gọi các từ vay·mượn từ nước ngoài, chẳng·hạn như từ Hán-Việt hay từ Hoa-Việt (Chinese-Vietnamese word), từ Pháp-Việt (French-Vietnamese word), từ Nga-Việt (Russia-Việt word), từ Anh-Việt (English-Vietnamese word), vv., tuy·nhiên trong các từ·điển, Người Anh, Người Pháp, vv., họ ghi·rõ các gốc·gác La·tinh hoặc Hy·lạp của các từ ngoại-nhập, không chút gì tự·ti, mặc·cảm cả! Người·tây·phương nói gốc·gác của các từ đúng lúc đúng chỗ, chứ không bạ đâu nói đó một·cách bừa·bãi như Người Việt, cứ mở miệng ra là gọi nó là từ “Hán-Việt” một·cách vô·tội·vạ, không cần biết ra·sao, ngay·cả khi ngậm miệng lại trong đầu cũng nghĩ đến nó là “từ Hán-Việt” một·cách vô·ý·thức?

Cái quan·trọng là cách nhìn vấn·đề vay·mượn như thế·nào, tiêu·hoá và dung·nạp chúng ra·sao để chúng trở·thành một phần của ngôn·ngữ Việt. Phần ngôn·ngữ đã được Việt·hoá này, chúng·ta đã phải hy·sinh biết·bao xương·máu mới có được, nhưng nó đã bị lạc·dẫn (misleading) một·cách vô·ý·thức là “Từ Hán-Việt!!”, thực·ra là một “ngôn·ngữ mới” do người Việt tạo·ra. “Ngôn·ngữ mới” này là chiến·tích oai·hùng của dân·tộc Việt, là sự đồng·hoá ngược “Tiếng Hán”. Việc áp·đặt tên gọi từ  “Hán-Việt” (từ phiên·âm tiếng Trung·hoa theo cách Việt·nam) đồng·nghĩa với  từ “Việt·nồm” (từ có được do Người Việt chủ·động tạo·ra bằng cách đọc Hán-tự theo âm Việt) là một lầm·lẫn lịch·sử tai·hại cần chấm dứt!? Cần gọi “ngôn·ngữ mới” do Người Việt·nam tạo·ra này bằng cái tên đúng, cái tên riêng gắn·liền với một lịch·sử chiến·đấu kiên·cường của Người Việt·nam bằng bất·cứ cái tên gì ngoài cái tên “từ Hán-Việt!!”. Tôi gọi phần từ·ngữ biểu·thị cho tiếng Việt mới (tiếng Việt·nồm) với âm·hưởng Việt hoàn·toàn, chữ·viết, cách viết hoàn·toàn khác với Tiếng Trung·hoa, được ghi bằng chữ·cái La·tinh này là “từ Việt·nồm” hay “từ Nồm”.
Chúng·ta tự áp·đặt tên·gọi ngôn·ngữ mới một trăm phần·trăm Việt từ hình·thức đến nội·dung của mình là “tiếng Hán-Việt!!”, là “từ Hán-việt!!” — nghĩa là một phần ngôn·ngữ của Tiếng Trung·hoa — là tự-hạ và tự-hại mình, là tự mang gông, tự xỏ mũi để cho người khác kéo, lôi!? Nếu không gột·rữa được chất “Hán” trong đầu·óc, trong văn·hoá của Người Việt như Người Nhật đã và đang làm thì dù·có ghi tiếng·nói Việt bằng chữ·cái La·tinh hay La·làng hay La·trời hay La…gì·gì… cũng chẳng ích·lợi gì!!

Thật đáng·tiếc và đáng·buồn thay!?

Chú thích:
Theo quyển Đại-tự·điển của Vũ Văn Kính, tổng·số Nôm-tự mà Người Việt tạo thêm là 31.577 ký·tự  để ghi 7.164 tiếng Nôm (tiếng Kinh và tiếng gốc Nam Á). Chúng·ta đã đệ·trình nhiều danh·sách chữ thuần Nôm từ nhiều nguồn khác nhau đến Nhóm Báo·cáo·viên Chữ·biểu·ý (Ideographic Rapporteur Group hay IRG), sau khi xem·xét và loại·bỏ các chữ bị trùng·lặp, chúng·ta còn 9.299 chữ Nôm chính·thức được chấp·nhận ghi vào trong Unicode và ISO/IEC 10646 (so với tổng·số 72.205 chữ trong bảng SuperCJK 14 tính đến năm 2002). Thiết·nghĩ chúng·ta cần xem·xét và ghi·chú lại thật kỹ từng chi·tiết mọi lý·do chính·đáng hay không chính·đáng của tất·cả chữ Nôm đã bị loại bỏ để con cháu sau này có thể xem·xét lại khi cần·thiết. Đây là việc làm hết sức hệ·trọng vì tất·cả chứng·tích, tài·liệu, sử-liệu, vv., để xác·lập chủ·quyền của nước Việt Nam (country of Vietnam) đều được viết bằng Hán-tự, nhưng quan·trọng hơn cả là phần sử-liệu được viết bằng Nho-tự hoặc Nôm-tự. Người Trung·hoa họ nhanh chân và khôn khéo hơn chúng·ta, với cải·cách văn·tự, chữ·viết theo lối giản-thể thay lối phồn-thể, đưa thêm 13 bộ thủ [[部首] nữa (nâng tổng số lên thành 227 bộ thủ), nhiều Nôm-tự hoặc Nho-tự của ta nay thuộc về họ?

Hơn thế nữa, sau cải·cách văn·tự… chữ·viết theo lối giản-thể thay lối phồn-thể, rất nhiều chữ·viết Kan·ji do Người Nhật·bản tạo·ra, nay cũng thuộc về Trung·hoa!

Đặng Hải Nguyên
Ngày 2, Tháng·tám Năm 2013

Tham khảo:

Từ Hán-Việt
Phiên âm Hán-Việt
Phiên thiết Hán-Việt
Pinyin
Quốc ngữ
Giới thiệu Kho chữ Hán Nôm mã hoá.
Chữ Nôm và công việc khảo cứu cổ văn Việt Nam. Dương Quảng Hàm.
Chữ Nôm hay chữ quốc ngữ mới là thuần Việt?
Văn Chương Việt Trong Bối Cảnh Hậu Hiện Đại – của Học Giả Hà Văn Thùy
Kể chuyện Nước Nhật
Từ bao giờ và bằng cách nào người Nhật thoát ta khỏi quỹ đạo tư tưởng Trung Quốc.

Các bài viết khác.

Bỏ Hán-tự là một tai·hoạ hay một đại-phước?

Nên viết thế·nào cho đúng: “tiếng Việt” hoặc “Tiếng Việt”, “ngôn ngữ tiếng Việt” hoặc “ngôn ngữ Việt”?

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: