Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt”

1. Tiếng/từ Hán-Việt theo đúng ý·nghĩa là gì?
2. Tiếng/từ Việt·nồm hay tiếng/từ Nồm là gì? Chúng khác với tiếng/từ Hán-Việt ra·sao?
3. Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của “từ Hán-Việt” và gọi các tiếng Hán đã được Việt·hoá với âm·hưởng Việt hoàn·toàn bằng tên mới là “tiếng Việt·nồm” hay tiếng Nồm (post-Nôm), và chữ·viết dùng chữ·cái La·tinh — cách viết khác hoàn·toàn với chữ Trung·hoa (Hán-tự) —để biểu·thị “tiếng Việt·nồm” hay “tiếng Nồm” là “từ Việt·nồm” hay “từ Nồm” (post-Nôm).

1. Từ Hán-Việt theo đúng ý·nghĩa là gì?

“Từ Hán-Việt” là những từ mà Người Việt chúng·ta vay·mượn của Người Trung·hoa, nói đúng hơn là các từ phiên·âm tiếng Quảng·đông, ghi bằng chữ·cái La·tinh và theo·cách Việt Nam. Đây chính là “từ Hán-Việt” thực·sự, đúng với ý·nghĩa của từ vì khi nghe chúng·ta nói các tiếng phiên·âm lơ·lớ này, chẳng·hạn như các tiếng “tỉm xắm”, “hủ tíu”, “mì chính”, “xì dầu”, “cản tán”, vv., Người Trung·hoa (Người Quảng·đông), ngay·cả đứa con·nít sẽ hiểu ngay là ta nói gì.

Mỗi ngày đều có hằng chục, hằng trăm từ·ngữ mới ra·đời do cuộc·sống xã·hội luôn biến·đổi, phát·triển cùng sự tiến·bộ của loài·người. Bản·thân ngôn·ngữ Việt cũng phải tự tạo thêm các tiếng mới, từ·ngữ mới để đáp·ứng với những đòi·hỏi mới phát·sinh từ những nhu·cầu mới. Việc vay·mượn một·số từ·vựng mới của các ngôn·ngữ khác·nhau để diễn·đạt những khái·niệm mới là điều không·thể·tránh·khỏi (unavoidability), nhất là trong thời·đại toàn·cầu·hoá.

Trong hơn 100 năm Việt Nam bị Pháp đô·hộ, ngoài những “tiếng Hán-Việt” hay từ “Hán-Việt thực·sự”, đúng với ý·nghĩa đích·thực của nó, chẳng·hạn như “tỉm xắm”, “hủ tíu”, “mì chính”, vv., đã vay·mượn của tiếng Trung·hoa, Tiếng Việt còn có thêm các từ mới của Tiếng Pháp. Các từ vay·mượn (loan word) của Tiếng Pháp được tạo ra bằng cách phiên·âm một·cách gần·đúng các âm của tiếng Pháp tương·tự như cách mà chúng·ta phiên·âm tiếng Trung·hoa để tạo từ “Hán-Việt” (không phải từ Việt·nồm) hoặc cắt bớt một·số vần của Tiếng Pháp, chẳng·hạn như từ “ô·tô” (au·to-mobile, xe hơi), ngoài các “từ Pháp-việt” như “bù·loong” (boulon, ốc·vít), săm (chambre à air, ruột·bánh·xe), lốp (enveloppe d’une chambre à air, vỏ·bánh·xe), phanh (freiner, thắng), vv., chúng·ta còn có “từ Nga-Việt” như “Bôn·xơ·vít”, vv., và “từ Anh-Việt” như “công·ten·nơ” (container), vv.

Người Quảng·đông, Người Phúc·kiến, Người Triều·châu, vv., không hẳn là Người Hán. Họ nói tiếng Quảng·đông, tiếng Phúc·kiến, tiếng Triều·châu, vv., và đọc ký·tự Hán theo âm·giọng riêng, theo thổ·âm riêng của họ. Ngày·nay họ đã bị đồng·hoá hoàn·toàn, họ là Người Trung·hoa, do·vậy việc đặt·tên hay gọi·tên các tiếng đó là tiếng Hán-Quảng·đông, Hán-Phúc·kiến, Hán-Triều·châu, Hán-xxx, vv.,  là hợp·lý vì tiếng·nói của họ nay đã trở·thành phương·ngữ Trung·hoa.

Trong·khi·đó Người Việt Nam (Vietnamese), Người Cao·ly, Người Nhật·bản (Japanese) là những dân·tộc khác hằn với Người Hán. Nước Việt Nam (Vietnam), Nước Cao·ly (Bắc Triều·tiên và Nam Hàn) và Nước Nhật·bản (Japan) là những quốc·gia (nation) độc·lập, là quốc·gia láng·giềng của Trung·hoa, do·vậy việc “ba bó gom thành một giạ” mà xem các Tiếng Việt Nam (Vietnamese), Tiếng Cao·ly (Korean, 한국어) và Tiếng Nhật·bản (Japanese) là ngang·hàng với các tiếng Hán-Quảng·đông, Hán-Phúc·kiến, Hán-Triều·châu, Hán-xxx, vv., nghĩa là những phương·ngữ của Trung·hoa; điều này có hợp·lý và có nên chăng?!

Gọi các tiếng phi-Hán-Hoa (non-Han-chinese pronunciation) của các dân·tộc láng·giềng đọc Hán-tự theo âm·giọng riêng lần·lượt là tiếng Hán-Việt (漢越), tiếng Hán-Triều (漢朝) và tiếng Hán-Hoà (漢和) là điều không hợp·lý!? Có·lẽ Người Nhật sớm ý·thức được điều này nên họ nói là Hán-Hoà (漢和), chứ không nói là Hán-Nhật (漢日). Nếu nói theo cùng một luận·điệu lấy tiếng Hán làm ‘Trung’·tâm thì những tiếng mà Người Anh, Người Pháp, Người xxx, vv., đọc Hán-tự theo âm·giọng riêng của họ, ta gọi những tiếng này là gì (?), tiếng/từ Hán-Anh, tiếng/từ Hán-Pháp, tiếng/từ Hán-xxx, vv., chăng?

Vả·lại, có chắc Hán-tự là chỉ do người thuộc Hán-tộc tạo·ra hay không? Hay đây chỉ là một sự tiếm·danh của Người Hán, nhất là sau khi Tần Thủy Hoàng gồm·thâu lục-quốc và thi·hành chính·sách “phần thư khanh Nho” nghĩa·là “đốt sách và chôn sống học·trò” — dĩ·nhiên những người bị chôn sống không phải là Người Hán?

Hán-tự (Chinese character) hay chữ Hán (Chinese script) là loại chữ biểu·ý (?), thế·nhưng với hơn tám·mươi phần·trăm trong tổng·số ký·tự Hán được tạo·ra theo phép hình-thanh, điều này có·nghĩa·là (mean) trong mỗi ký·tự ngoài “phần hình” quy·định nghĩa, đều·có kèm·theo “phần thanh” quy·định cách·đọc hay cách·phát·âm (pronunciation). Có rất nhiều tiếng đọc theo âm Bắc·kinh không khớp với phần quy·định cách·đọc tiếng Hán của mỗi ký·tự, điều·này khiến chúng·ta nghĩ đến: Dân·tộc nào thực·sự là chủ·nhân của Hán-tự? Phải·chăng tiếng·nói (voice) của dân·tộc nào có nhiều từ·ngữ mà khi phát·âm thành tiếng hay âm·thanh (sound) phù·hợp với cách·đọc được quy·định trong mỗi ký·tự Hán là chủ·nhân của Hán-tự? Chúng·ta có·thể đi ngược thời·gian, ngược dòng lịch·sử lần·theo·dấu·vết (trace) của “phần thanh” quy·định cách·đọc hay cách·phát·âm này để truy·nguyên dân·tộc nào thực·sự là chủ·nhân của Hán-tự chăng? Tiếng·nói của một dân·tộc hoặc một phương·ngữ có cách·phát·âm hoàn·toàn khác hằn với cách đọc được quy·định trong mỗi ký·tự Hán không thể là chủ·nhân thực·sự của Hán-tự? Bạn nghĩ sao khi tiếng Bắc·kinh ngày·ngay (tiếng Hán hiện·đại) hoàn·toàn khác hẳn so·với tiếng Hán cách đây vài ngàn năm? và như·vậy tiếng Anh có·thể trở·thành tiếng Hán sau vài ngàn năm thay·đổi chăng?

2. Từ Việt·nồm hay từ Nồm là gì?

Người Việt (Vietnamese) từ ngàn xưa đã có tiếng·nói riêng của mình. Tiếng Việt (Vietnamese) có từ·pháp riêng, ngữ·pháp riêng, cú·pháp riêng, văn·phạm riêng và có cả chữ·viết (script) riêng — đó là chữ “Khoa·đẩu” — trước khi bị Trung·hoa đô·hộ.

Tiếng Nôm là tiếng thường được chúng·ta gọi là tiếng thuần Việt — gồm tiếng Kinh (Việt) và tiếng gốc Nam-Á — chúng·ta có 7.164 tiếng Nôm đơn (bao·gồm tiếng có·ý·nghĩa và tiếng không·ý·nghĩa) và được ghi bằng 31.577 Nôm-tự hay ký·tự Nôm (Nôm character) tuỳ theo ý·nghĩ của mỗi tiếng. Ví·dụ ‘lu·xu·bu’ là một tiếng Nôm có·ý·nghĩa do ba tiếng không·ý·nghĩa ‘lu’, ‘xu’ và bu’ hợp·thành. Các nhà·ngôn·ngữ gọi ‘lu·xu·bu’ là từ đa·âm·tiết (polysyllabic word), nói chính·xác hơn, nó là từ tam·âm·tiết (trisyllabic word) gồm·có ba âm·tiết (syllable) ‘lu’, ‘xu’ và bu’.

Sau khi thôn·tính Nước Việt Nam (Vietnam), Người Trung·hoa đã mang Hán-tự (Han character) vào Việt Nam. Hơn ngàn năm nội-thuộc Nước Trung·hoa, Người Việt phải học Hán-tự…  nhưng do tinh·thần quật·cường, chúng·ta phát·âm (pronounce) theo âm Việt của mình thay vì âm Trung·hoa, điều này đã phát·sinh ra ngôn·ngữ mới song·song với Tiếng Nôm bản·địa của Người Việt; đó là tiếng Việt·nồm hay tiếng Nồm (post-Nôm).

Hơn ngàn năm gạn·lọc, trau·chuốt, đấu·tranh sinh·tồn với ngôn·ngữ Trung·hoa, cách phát·âm Trung·hoa đã phai nhạt dần, cho·dù chúng·ta có đọc một câu bằng được viết bằng Hán-tự “我 爱 我 的 语 言” với từ·pháp ngược, ngữ·pháp ngược, cú·pháp Trung·hoa và văn·phạm Trung·hoa, nhưng theo giọng Việt, âm Việt là “Ngã ái ngã đích ngữ ngôn”, Người Trung·hoa có nghe cũng không hiểu Người Việt mình muốn nói gì. Cùng một Hán-tự, nhưng nó được Người Việt phát·âm thành nhiều tiếng, nhiều âm khác nhau, tuỳ·theo nghĩa của chúng. Do đọc Hán-tự  theo âm Việt, giọng Việt, một việc làm vô·tình hay cố·ý này đã hình·thành một ngôn·ngữ mới không còn là tiếng Trung·hoa nữa, thế·nhưng chúng·ta vẫn coi đây là tiếng Trung·hoa và thường gọi một·cách vô·ý·thức là “tiếng Hán-Việt!!” hoặc “từ Hán-Việt!!”.

Nói rõ hơn, tổng·số âm đơn hay tiếng đơn tạo·thành toàn·bộ tiếng Trung·hoa là 1.307 nếu nói theo âm hay tiếng Bắc·kinh (Beijing pronunciation), và tổng·số âm·thanh này được ghi bằng 9.812 ký·hiệu (notation) hoặc ký·tự (character) tuỳ·theo ý·nghĩa của chúng, trong khi đó cũng cùng một số·lượng (quantity) Hán-tự, Người Việt chúng·ta phát·âm thành 2.033 tiếng đơn (tiếng Nồm đơn) với âm·hưởng hoàn·toàn Việt Nam — vì·thế chúng·ta không nên gọi chúng là “từ Hán-Việt”.

Chúng·ta có·thể ví quá·trình hình·thành và phát·triển của phần tạm gọi là “tiếng Hán-Việt!!” của Tiếng việt·nam (Vietnamese) ngày·nay với hình·ảnh con nhộng xấu·xí đã chui ra khỏi cái kén, lột xác trở·thành cánh bướm với vẻ·đẹp muôn màu, tung·tăng khắp nơi. Ngày·nay, chúng đã trở·thành Tiếng Việt với âm·hưởng Việt hoàn·toàn, chữ·viết, cách viết khác hoàn·toàn với Tiếng Trung·hoa, thế·nhưng chúng·ta vẫn gọi chúng là “tiếng Hán-Việt!!” hay “từ Hán-Việt!!” theo thói·quen một·cách vô·ý·thức là một hiểm·hoạ chăng? Tại·sao một·số chúng·ta vẫn cứ muốn chui trở·lại vào chiếc kén chật hẹp này? Có bao·giờ bạn nghĩ rằng đây là điều phi·lý và nó cần được đánh·giá và suy·nghĩ lại? May·thay cũng có một·số không ít người gọi chúng là “tiếng Nho-Việt” hay “từ Nho-Việt”. Tôi gọi tiếng·nói đã được lột xác, đã được hoá·kiếp này, chẳng·hạn như “điểm·tâm”, “miến”, “vị·tinh”, vv., là tiếng Việt·nồm hay tiếng Nồm (post-Nôm) hay tiếng Nam để chỉ các âm đọc các ký·tự Hán theo âm Việt, khác với âm đọc của phương Bắc chỉ Trung·hoa.

“Tiếng Việt·nồm” hay “Tiếng Nồm” là ngôn·ngữ mới bổ·sung và làm phong·phú thêm “Tiếng Việt·nôm” hay “Tiếng Nôm” — chúng·ta thường gọi “Tiếng Nôm” này là tiếng thuần Việt bao·gồm tiếng Kinh (Việt) và tiếng gốc Nam-Á — là sự phản·kháng trước sự xâm·lăng văn·hoá của Trung·hoa, là sự đồng·hoá ngược·lại ngôn·ngữ Trung·hoa, là chiến-lợi-phẩm, là chiến-tích oai·hùng của ông·cha chúng·ta; đây không phải là tiếng vay·mượn. Khi dùng chữ·cái La·tinh để ghi các tiếng Việt·nồm hay tiếng Nồm — những tiếng mà Người Việt đọc Hán-tự  theo âm Việt, giọng Việt, một trăm phần·trăm Việt từ hình·thức đến nội·dung — chúng trở·thành chữ·viết Việt. Chúng·ta gọi chữ·viết Việt mang hệ·thống ý·nghĩa riêng của Tiếng Việt này là từ Việt·nồm hay từ Nồm (Nồm word). Tiếng Việt·nồm phát·triển theo quy·luật mang tính hệ·thống, tính nội·sinh theo hệ·thống riêng, ngữ·dụng (pragmaticality) riêng của ngôn·ngữ Việt, chứ không phát·triển theo ngôn·ngữ Trung·hoa.

Những tiếng mà Người Việt·nam phát·âm lơ·lớ hay nhái gần·đúng tiếng Trung·hoa, chẳng·hạn các tiếng như “tỉm xắm”, “hủ tíu”, “mì chính”, “xì dầu”, “cản tán”, vv., Người Trung·hoa, ngay·cả đứa con·nít, khi nghe chúng·ta nói những tiếng Hán-Việt này, họ hiểu ngay ta nói gì. Đây chính là tiếng vay·mượn, đây chính là “tiếng Hán-Việt” đích·thực hay nói chính·xác hơn, đây là tiếng Hán được đọc theo âm Hán (Quảng·đông) và được Người Việt bê·nguyên·si vào ngôn·ngữ Việt . Khi dùng chữ·cái La·tinh theo cách của Người Việt·nam để ghi (phiên·âm) âm·nói hoặc âm·đọc các ký·tự Hán theo âm Hán,  chúng·ta gọi chúng là “từ Hán-Việt”.

Cái tên “từ Hán-Việt!!” — đã và đang bị lạc·dẫn để chỉ chữ·viết Việt dùng chữ·cái La·tinh để biểu·thị  tiếng Việt·nồm hay tiếng Nồm, một trăm phần·trăm Việt từ hình·thức đến nội·dung — là rào·cản chính của bước phát·triển của ngôn·ngữ Việt. Tại·sao chúng·ta lại cứ cố bám·víu cách gọi “từ Hán-Việt!!”, lấy tên gọi của người làm của mình? Danh không chính thì ngôn không thể thuận được! Tại·sao chúng·ta tự mình đặt “chiếc vòng kim·cô — từ Hán-Việt!!” (theo ý·nghĩa tích·cực của nó) vào trên đầu của mình và cũng chính·mình lại phải vật·vả với nó như con·nghiện đói thuốc? Thật là nghịch·lý và vòng luẩn·quẩn!! Điều gì đã khiến chúng·ta không thể chọn một cái tên khác ngoài cái tên “từ Hán-Việt!!” để vô·hiệu·hoá ý·đồ nhằm biến Tiếng Việt thành một phương·ngữ Trung·hoa! Theo tôi, mỗi chúng·ta cần một suy·nghĩ mới, cái nhìn mới… trước·tiên là dùng lòng yêu·nước, quyền·lợi dân·tộc làm kính “tự chiếu yêu” để tự xác·định rõ điều gì, ý·nghĩ lệch·lạc gì đã níu·kéo, kìm·hảm sự phát·triển của ngôn·ngữ Việt nhằm tìm phương·cách gột·rửa ý·niệm “từ Hán-Việt!!” cũ, lạc·hậu, không phù·hợp với thời·đại, không hợp với quyền·lợi dân·tộc trong suy·nghĩ của mình và thay·thế nó bằng một định·nghĩa mới khoa·học, đúng·đắn và hợp·lý hợp·tình hơn.

Tóm·lại, hãy trả·lại cách gọi “từ Hán-Việt” để chỉ các từ phiên·âm tiếng Quảng·đông ghi bằng chữ·cái La·tinh và theo·cách Việt Nam cho Người Trung·hoa với ý·nghĩa đúng của nó. Các tiếng bính·âm theo âm Bắc·kinh (Beijing) các ký·tự Trung·hoa (Chinese character) theo cách pinyin của Người Trung·hoa, như ‘dimsum’, ‘wèi jīng’, vv., là tiếng Trung·hoa đích·thực. Cần chọn một cái tên khác ngoài cái tên “từ Hán-Việt!!” để vô·hiệu·hoá ý·đồ nhằm biến Tiếng Việt thành một phương·ngữ Trung·hoa! Tôi gọi Tiếng Việt mới đã được lột·xác, đã được hoá·kiếp với âm·hưởng Việt hoàn·toàn, chữ·viết, cách viết khác hoàn·toàn với Tiếng Trung·hoa này là Tiếng Việt·nồm hay Tiếng Nồm (post-Nôm).

Chấp·nhận cách gọi “từ Hán-Việt!!” — để chỉ chữ·viết Việt dùng chữ·cái La·tinh để biểu·thị (denote) cách·phát·âm hoặc cách·đọc hoàn·toàn Việt Nam các ký·tự Hán — là chấp·nhận Tiếng Việt·nam nói chung và phần Tiếng Việt·nồm nói riêng là phương·ngữ của Trung·hoa. Cách gọi “từ Hán-Việt!!” do tinh·thần vọng Hán của giới sĩ·phu Hán-vọng ngày·xưa để lại và được các nhà·ngôn·ngữ Việt, các nhà·làm·văn·hoá Việt với đầu·óc Hán-vọng tiếp·tục duy·trì, cổ·võ đã tạo cho Người Việt ảo·tưởng là Tiếng Việt nghèo·nàn, phải vay·mượn Tiếng Trung·hoa. Điều này khiến Người Việt mang tâm·lý tự·ti mặc·cảm là tiếng Việt thua kém tiếng Trung·hoa. Thực·ra, Tiếng Việt·nam chúng·ta giàu về số·lượng (quantity) tiếng·nói; toàn·bộ tiếng Việt có 9.197 (gồm 7.162 tiếng Nôm và 2.033 tiếng Nồm) âm đơn hay tiếng đơn, trong khi đó tổng·số âm đơn tạo·thành toàn·bộ tiếng Trung·hoa chỉ vỏn·vẹn có 1.307 tiếng đơn, nếu nói theo âm hay tiếng Bắc·kinh (Beijing pronunciation); chẳng·những·vậy, Tiếng Việt chúng·ta còn phong·phú về nội·dung và phẩm·chất (quality) hơn hẳn khi so·sánh với Tiếng Trung·hoa; bất cứ chữ gì nghĩa gì Trung·hoa có chúng·ta đều có, nhưng ngược·lại, có rất nhiều tiếng, nhiều nghĩa, chúng·ta có nhưng tiếng Trung·hoa không có. Cụ·thể là tất·cả ý·nghĩa của 1.307 tiếng Trung·hoa, chúng·ta đều có cả, thêm vào đó là ý·nghĩa của 2.033 tiếng Việt·nồm và ý·nghĩa của 7.162 tiếng Việt·nôm. Chúng·ta đã biến vô·số tử-ngữ (dead language) Việt-Hán-tự và Nôm-tự thành từ Việt·nồm, từ Việt·nôm hiện·đại, hoàn·toàn Việt từ hình·thức đến nội·dung. Tiếng/từ Việt·nồm là nguồn cung·cấp từ·ngữ mới, thuật·ngữ mới vô·tận. Tôi không thấy có lý·do chính·đáng nào để đối·xử phân·biệt (treat differently) hoặc kỳ·thị (discriminate) các từ Việt·nồm cả. Từ Việt·nồm không phải là từ vay·mượn Trung·hoa, dù·rằng đây là tiếng vay·mượn thì-đã-sao (so what)? Tiếng Anh đã, đang và sẽ tiếp·tục vay·mượn nhiều tử-ngữ (dead language) La·tinh và Hy·lạp; điều này không có nghĩa là Tiếng Anh nghèo·nàn hơn tiếng Tiếng La·tinh hoặc Tiếng Hy·lạp. Tiếng Việt·nam đã, đang và sẽ tiếp·tục vay·mượn nhiều tử-ngữ (dead language) Việt-Hán-tự; điều này không có nghĩa là Tiếng Việt nghèo·nàn hơn Tiếng Trung·hoa!

Điều quan·trọng là cách nhìn vấn·đề, là thái·độ “kính nhi viễn chi” với tinh·thần “gần bùn nhưng chẳng hôi tanh mùi bùn” trong việc xử·lý chiến-lợi-phẩm một·cách khoa·học, một·cách khôn·ngoan, là tiêu·hoá chúng ra·sao để chúng trở·thành máu sạch nuôi cơ·thể và đầu·óc Việt Nam.

3. Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ, nhưng văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa.

Chúng·ta có·thể học-hỏi gì nơi Người Nhật trong việc đưa đất·nước thoát·khỏi vòng kiềm·toả của văn·hoá Hán-tự — Nền văn·hoá nô·dịch đi·kèm·theo thứ chữ ô·vuông mang tính áp·đặt một chiều?

Chúng·ta cần hỏi và học cách đánh·giá văn·hoá Trung·hoa theo cái·nhìn của Người Nhật và cách nhìn, phân·tích cái hay, cái dở của Hán-tự, văn·hoá Trung·hoa theo nhãn·quan khoa·học của người Tây·phương (Western people). Người Nhật tuy sử·dụng một phần Hán-tự trong chữ·viết Kan·ji của họ do số âm·tiết hạn·hẹp của tiếng Nhật, thế·nhưng, văn·hoá Nhật không hề bị vẩn·đục với những lợn·cợn Trung·hoa. Người Nhật xem·xét, học-hỏi văn·hoá Trung·hoa bằng một tinh·thần “gần bùn nhưng chẳng hôi tanh mùi bùn” và với thái·độ “kính nhi viễn chi”.

Chúng·ta có·thể ví·von rằng Người Nhật, họ ăn thức·ăn Trung·hoa có chọn·lọc, chẳng·những vậy, họ còn có được một dạ·dày tốt nên một phần nhỏ chất·bổ·dưỡng do thức·ăn này mang·lại trở·thành máu sạch để nuôi sống cơ·thể và bộ·não của họ, phần còn lại trở thành phân và đi ra ngoài! Người Việt, chúng·ta cũng ăn thức·ăn Trung·hoa… nhưng có dạ·dày không được tốt cho lắm nên… khó nói. Người Nhật luôn hãnh·diện với văn·hoá của họ và không luôn tự hạ mình xem Trung·hoa là “vạn thế sư biểu” như giới sĩ·phu Việt Nam thời·xưa, còn giới trí·thức Việt Nam ngày·nay thì xin nhường lại cho mỗi người tự  suy·nghĩ lấy!

Chúng·ta đã may·mắn thoát·ra khỏi sự kiềm·toả của Hán-tự  — một thứ chữ khó học nhất hành·tinh này — nhưng khác với Người Nhật,  tinh·thần vọng Hán của Người Việt vẫn còn quá nặng·nề được biểu·hiện khá rõ·nét qua các nhà·ngôn·ngữ Việt và các nhà·làm·văn·hoá Việt với đầu·óc Hán-vọng, họ luôn xem chữ·viết ô·vuông và văn·hoá Hán là “khuôn vàng thước ngọc”. Họ là Người Việt (?) sống với tâm·cảnh của Người Hán bảo·thủ của thế·kỷ mà các quốc·gia Đông·phương vừa mới tiếp·xúc với văn·hoá, văn·minh Tây·phương (Western)!?

Có nhiều từ·ngữ, thuật·ngữ của phương Tây (the West) được vay·mượn từ tử-ngữ La·tinh và Hy·lạp nhưng Người·tây·phương (Westerner) — người Tây·phương (Western people) — đều gọi các tiếng vay·mượn này là “word” hay “English word” nhưng họ không luôn miệng gọi đó là từ Latin-English, từ Greek-English, vv., như cách chúng·ta thường gọi các từ vay·mượn từ nước ngoài, chẳng·hạn như từ Hán-Việt hay từ Hoa-Việt (Chinese-Vietnamese word), từ Pháp-Việt (French-Vietnamese word), từ Nga-Việt (Russia-Việt word), từ Anh-Việt (English-Vietnamese word), vv., tuy·nhiên trong các từ·điển, Người Anh, Người Pháp, vv., họ ghi·rõ các gốc·gác La·tinh hoặc Hy·lạp của các từ ngoại-nhập, không chút gì tự·ti, mặc·cảm cả! Người·tây·phương nói gốc·gác của các từ đúng lúc đúng chỗ, chứ không bạ đâu nói đó một·cách bừa·bãi như Người Việt, cứ mở miệng ra là gọi nó là từ “Hán-Việt” một·cách vô·tội·vạ, không cần biết ra·sao, ngay·cả khi ngậm miệng lại trong đầu cũng nghĩ đến nó là “từ Hán-Việt” một·cách vô·ý·thức?

Cái quan·trọng là cách nhìn vấn·đề vay·mượn như thế·nào, tiêu·hoá và dung·nạp chúng ra·sao để chúng trở·thành một phần của ngôn·ngữ Việt. Phần ngôn·ngữ đã được Việt·hoá này, chúng·ta đã phải hy·sinh biết·bao xương·máu mới có được, nhưng nó đã bị lạc·dẫn (misleading) một·cách vô·ý·thức là “Từ Hán-Việt!!”, thực·ra là một “ngôn·ngữ mới” do người Việt tạo·ra. “Ngôn·ngữ mới” này là chiến·tích oai·hùng của dân·tộc Việt, là sự đồng·hoá ngược “Tiếng Hán”. Việc áp·đặt tên gọi từ  “Hán-Việt” (từ phiên·âm tiếng Trung·hoa theo cách Việt·nam) đồng·nghĩa với từ Việt·nồm (từ có được do Người Việt chủ·động tạo·ra bằng cách đọc Hán-tự theo âm Việt) là một lầm·lẫn lịch·sử tai·hại cần chấm dứt!? Cần gọi “ngôn·ngữ mới” do Người Việt·nam tạo·ra này bằng cái tên đúng, cái tên riêng gắn·liền với một lịch·sử chiến·đấu kiên·cường của Người Việt·nam bằng bất·cứ cái tên gì ngoài cái tên “từ Hán-Việt!!”. Tôi gọi phần từ·ngữ biểu·thị cho tiếng Việt mới (tiếng Việt·nồm) với âm·hưởng Việt hoàn·toàn, chữ·viết, cách viết hoàn·toàn khác với Tiếng Trung·hoa, được ghi bằng chữ·cái La·tinh này là “từ Việt·nồm” hay “từ Nồm”.
Chúng·ta tự áp·đặt tên·gọi ngôn·ngữ mới một trăm phần·trăm Việt từ hình·thức đến nội·dung của mình là “tiếng Hán-Việt!!”, là “từ Hán-Việt!!” — nghĩa·là một phần ngôn·ngữ của Tiếng Trung·hoa — là tự-hạ và tự-hại mình, là tự mang gông, tự xỏ mũi để cho người khác kéo, lôi!? Nếu không gột·rữa được chất “Hán” trong đầu·óc, trong văn·hoá của Người Việt như Người Nhật đã và đang làm thì dù·có ghi tiếng·nói Việt bằng chữ·cái La·tinh hay La·làng hay La·trời hay La…gì·gì… cũng chẳng ích·lợi gì!!

Thật đáng·tiếc và đáng·buồn thay!?

Chú thích:
Theo quyển Đại-tự·điển của Vũ Văn Kính, tổng·số Nôm-tự mà Người Việt tạo thêm là 31.577 ký·tự  để ghi 7.164 tiếng Nôm (tiếng Kinh và tiếng gốc Nam Á). Chúng·ta đã đệ·trình nhiều danh·sách chữ thuần Nôm từ nhiều nguồn khác nhau đến Nhóm Báo·cáo·viên Chữ·biểu·ý (Ideographic Rapporteur Group hay IRG), sau khi xem·xét và loại·bỏ các chữ bị trùng·lặp, chúng·ta còn 9.299 chữ Nôm chính·thức được chấp·nhận ghi vào trong Unicode và ISO/IEC 10646 (so với tổng·số 72.205 chữ trong bảng SuperCJK 14 tính đến năm 2002). Thiết·nghĩ chúng·ta cần xem·xét và ghi·chú lại thật kỹ từng chi·tiết mọi lý·do chính·đáng hay không chính·đáng của tất·cả chữ Nôm đã bị loại bỏ để con cháu sau này có thể xem·xét lại khi cần·thiết. Đây là việc làm hết sức hệ·trọng vì tất·cả chứng·tích, tài·liệu, sử-liệu, vv., để xác·lập chủ·quyền của nước Việt Nam (country of Vietnam) đều được viết bằng Hán-tự, nhưng quan·trọng hơn cả là phần sử-liệu được viết bằng Nho-tự hoặc Nôm-tự. Người Trung·hoa họ nhanh chân và khôn khéo hơn chúng·ta, với cải·cách văn·tự, chữ·viết theo lối giản-thể thay lối phồn-thể, đưa thêm 13 bộ thủ [[部首] nữa (nâng tổng số lên thành 227 bộ thủ), nhiều Nôm-tự hoặc Nho-tự của ta nay thuộc về họ?

Hơn thế nữa, sau cải·cách văn·tự… chữ·viết theo lối giản-thể thay lối phồn-thể, rất nhiều chữ·viết Kan·ji do Người Nhật·bản tạo·ra, nay cũng thuộc về Trung·hoa!

Đặng Hải Nguyên
Ngày 7, Tháng·sáu Năm 2013

Tham khảo:

Từ Hán-Việt

Phiên âm Hán-Việt

Phiên thiết Hán-Việt

Pinyin

Quốc ngữ

Giới thiệu Kho chữ Hán Nôm mã hoá.

Chữ Nôm và công việc khảo cứu cổ văn Việt Nam. Dương Quảng Hàm.

Chữ Nôm hay chữ quốc ngữ mới là thuần Việt?

Văn Chương Việt Trong Bối Cảnh Hậu Hiện Đại – của Học Giả Hà Văn Thùy

Kể chuyện Nước Nhật

Các bài viết khác.

Bỏ Hán-tự là một tai·hoạ hay một đại-phước?

Nên viết thế·nào cho đúng: “tiếng Việt” hoặc “Tiếng Việt”, “ngôn ngữ tiếng Việt” hoặc “ngôn ngữ Việt”?

Advertisements

8 responses to this post.

  1. Posted by Minh Lê-Ngọc on Tháng Bảy 20, 2013 at 5:15 sáng

    Tại sao lại là “trã lại” chữ không phải “trả lại”? Một bài viết dài mà những từ đầu tiên đã sai thì dù muốn cũng khó mà cố gắng đọc được.

    Phản hồi

  2. Bài viết cung cấp một số vấn đề khá cần cho tôi. Cảm ơn anh đã chia sẻ.

    Phản hồi

  3. Posted by TRẦN PHÙ PHAM on Tháng Tám 11, 2013 at 5:15 sáng

    CHÀO TÁC GIẢ – CẢM ƠN TÁC GIẢ ĐÃ VIẾT MỘT BÀI VIẾT KHÁ ĐẶC SẮC
    TUY NHIÊN ĐỌC TỚI PHẦN ” TIẾNG NỒM ” – MÌNH VẪN KHÔNG HIỂU LẮM

    “Những tiếng mà Người Việt Nam phát·âm lơ·lớ hay nhái gần·đúng tiếng Trung·hoa, chẳng·hạn các tiếng như “tỉm xắm”, “hủ tíu”, “mì chính”, “xì dầu”, “cản tán”, vv., đây chính là tiếng vay·mượn, đây chính là “tiếng Hán-Việt chính-danh. Khi dùng chữ·cái La·tinh để ghi các tiếng Việt·nồm hay tiếng Nồm, chúng·ta gọi chữ·viết Việt mang hệ·thống ý·nghĩa riêng của Tiếng Việt này là từ Việt·nồm hay từ Nồm (Nồm word); khi dùng chữ·cái La·tinh để ghi các “tiếng Hán-Việt chính-danh” theo cách của Người Việt Nam, chúng·ta gọi chúng là “từ Hán-Việt”. Tiếng Việt·nồm phát·triển theo quy·luật mang tính hệ·thống, tính nội·sinh theo hệ·thống riêng, ngữ·dụng (pragmaticality) riêng của ngôn·ngữ Việt, chứ không phát·triển theo ngôn·ngữ Trung·hoa.”

    BẠN CÓ THỂ GIẢI THÍCH RÕ HƠN VỀ TIẾNG NỒM ĐƯỢC KHÔNG VÌ ĐỌC ĐOẠN NÀY CỰC KÌ RỐI RẮM VÀ MÌNH CŨNG ĐỌC ĐI ĐỌC LẠI KHÁ NHIỀU LẦN NHƯNG CHỊU CHẢ HIỂU GÌ HẾT CÁI NÀO BẠN CŨNG GHI LÀ ” HÁN VIỆT – CHÍNH DANH ” CẢ @@

    Phản hồi

    • Cảm·ơn bạn đã quan·tâm và đóng·góp ý·kiến một·cách chân·tình để bài đăng·yết (post) được rõ·ràng và trở·nên hoàn·hảo hơn. Nhận·xét của bạn rất đúng; đoạn·văn (paragraph) mà bạn trích·dẫn quả·thật khá lủng·củng, tôi đã nhận·thấy điều này nên đã chỉnh·sửa (correct) nó và đăng·yết·lại phần “Từ Việt·nồm hay từ Nồm là gì?” vào Ngày 14 Tháng·bảy (July) thành một bài·viết riêng, nhưng lại quên không chỉnh·sửa đoạn·văn này trong bài·viết cũ “Hãy trả·lại ý·nghĩa đích·thực của ‘từ Hán-Việt’”. Khi có thì·giờ, tôi sẽ viết thêm đôi·chút để phần “Từ Việt·nồm” được rõ·ràng hơn nữa.

      Phản hồi

      • Posted by TRẦN PHÙ PHAM on Tháng Tám 16, 2013 at 7:24 sáng

        thực ra ở một số trang thơ cung đang có tí tranh cãi về vấn đề này

        lão mượn một trích dẫn trong bài viết của bạn để đăng lên cho mọi người cùng thảo luận nhé – cảm ơn nhiều

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: